Luật Bảo hiểm xã hội 41/2024 và văn bản hướng dẫn chế độ ốm đau, con ốm
Chị Thanh Trang ở Đà Lạt từng gửi câu hỏi lên chuyên mục hỏi đáp pháp luật: con chị 4 tuổi nằm viện 6 ngày, chị nghỉ làm chăm con, nhưng không chắc công ty tính chế độ bảo hiểm xã hội như thế nào, nghỉ bao nhiêu ngày thì được trả, mức trả bao nhiêu (theo Thư viện Pháp luật, mục hỏi đáp “Thời gian hưởng chế độ ốm đau khi con dưới 7 tuổi ốm là bao lâu?”). Đây đúng là nỗi lo chung của rất nhiều người làm công ăn lương có con nhỏ — con ốm thì lo cho con trước, lo tiền lương sau, rồi tới lúc nhận lương mới biết mình tính sai số ngày, mất tiền mà không hay.
Từ 01/07/2025, cả bộ quy định này đã đổi — chỗ cũ (Luật Bảo hiểm xã hội 2014) hết hiệu lực, thay bằng Luật mới và ba văn bản hướng dẫn. Bài này tụi mình gom lại cho Sếp một chỗ: luật gốc, nghị định, hai thông tư hướng dẫn — đúng số hiệu, đúng ngày hiệu lực, không lẫn văn bản cũ.
1. Căn cứ pháp lý đang áp dụng
- 1.1. Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15, ban hành 29/06/2024, hiệu lực 01/07/2025, thay thế Luật Bảo hiểm xã hội số 58/2014/QH13. Điều 42, 43, 44 quy định điều kiện, thời gian và mức hưởng chế độ ốm đau, trong đó có chế độ khi con dưới 7 tuổi ốm đau.
- 1.2. Nghị định số 158/2025/NĐ-CP, ban hành 25/06/2025, hiệu lực 01/07/2025, 7 chương 45 điều — hướng dẫn chi tiết các điều 42-45 của Luật 41/2024/QH15: điều kiện, mức, thời gian hưởng chế độ ốm đau.
- 1.3. Thông tư số 12/2025/TT-BNV (Bộ Nội vụ), ban hành 30/06/2025, hiệu lực 01/07/2025 — hướng dẫn cách tính thời gian hưởng, điều kiện nghỉ dưỡng sức phục hồi sức khoẻ sau ốm đau.
- 1.4. Thông tư số 25/2025/TT-BYT (Bộ Y tế), ban hành và hiệu lực 01/07/2025 — quy định mẫu, thẩm quyền cấp giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội, là giấy tờ bắt buộc trong hồ sơ hưởng chế độ.
Trạng thái hiệu lực nêu trên tra ngày 01/10/2026 tại Cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản pháp luật (vbpl.vn) và Công báo Chính phủ (congbao.chinhphu.vn). Sếp tự kiểm lại theo số hiệu khi dùng ở thời điểm khác, vì văn bản hướng dẫn có thể còn được sửa đổi, bổ sung thêm.
| Văn bản | Số hiệu | Hiệu lực | Nguồn |
|---|---|---|---|
| Luật Bảo hiểm xã hội | 41/2024/QH15 | 01/07/2025 | congbao.chinhphu.vn |
| Nghị định hướng dẫn bảo hiểm xã hội bắt buộc | 158/2025/NĐ-CP | 01/07/2025 | vbpl.vn |
| Thông tư hướng dẫn chế độ ốm đau (Bộ Nội vụ) | 12/2025/TT-BNV | 01/07/2025 | vbpl.vn |
| Thông tư mẫu giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH (Bộ Y tế) | 25/2025/TT-BYT | 01/07/2025 | vbpl.vn |
2. Điều kiện để được hưởng chế độ khi con dưới 7 tuổi ốm đau
2.1. Người lao động đang tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, có con dưới 7 tuổi bị ốm, phải nghỉ việc để chăm con và có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền (theo mẫu tại Thông tư 25/2025/TT-BYT).
2.2. Cả cha và mẹ cùng tham gia bảo hiểm xã hội thì cả hai đều được hưởng, mỗi người tính riêng theo đúng thời gian thực tế nghỉ — không chia đôi số ngày của nhau.
3. Thời gian hưởng — đây là chỗ hay tính nhầm nhất
3.1. Con dưới 3 tuổi: tối đa 20 ngày làm việc/năm.
3.2. Con từ 3 tuổi đến dưới 7 tuổi: tối đa 15 ngày làm việc/năm.
3.3. Ngày nghỉ tính theo ngày làm việc, không gồm thứ Bảy, Chủ nhật, lễ, Tết — nghỉ đúng 6 ngày như trường hợp chị Thanh Trang vẫn nằm gọn trong giới hạn năm, không bị trừ vào ngày nghỉ phép thường.
3.4. Có từ hai con trở lên cùng dưới 7 tuổi, cùng ốm một lúc: thời gian nghỉ tính theo thời gian thực tế phải nghỉ để chăm, nhưng mỗi con không vượt mức tối đa nêu trên.
4. Mức hưởng
4.1. Mức hưởng mỗi ngày bằng 75% mức tiền lương đóng bảo hiểm xã hội của tháng liền kề trước khi nghỉ, chia cho 24 (hoặc 26 tuỳ cách tính theo hướng dẫn Thông tư 12/2025/TT-BNV), nhân số ngày nghỉ thực tế.
4.2. Ví dụ: anh Nam đóng bảo hiểm xã hội trên mức lương 15 triệu đồng/tháng, nghỉ 6 ngày làm việc chăm con 4 tuổi nằm viện. Mức hưởng mỗi ngày khoảng 15.000.000 × 75% ÷ 24 ≈ 468.750 đồng, nhân 6 ngày, anh Nam nhận khoảng 2.812.500 đồng từ quỹ ốm đau — số tròn tuỳ công thức chia ngày công của từng cơ quan bảo hiểm xã hội địa phương, Sếp nên đối chiếu số thực nhận với đơn vị chi trả.
5. Hồ sơ cần chuẩn bị
- 5.1. Giấy ra viện (nếu con nằm viện nội trú) hoặc giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội (nếu điều trị ngoại trú), theo đúng mẫu Thông tư 25/2025/TT-BYT.
- 5.2. Bản sao giấy khai sinh hoặc trích lục khai sinh của con, để chứng minh độ tuổi và quan hệ cha/mẹ – con.
- 5.3. Đơn đề nghị hưởng chế độ ốm đau theo mẫu của cơ quan bảo hiểm xã hội, nộp qua bộ phận nhân sự của công ty.
6. Ba dòng phải khớp
Tên người lao động trên hồ sơ bảo hiểm xã hội, tên cha/mẹ trên giấy khai sinh của con, và tên người đứng nộp đơn đề nghị hưởng chế độ — ba chỗ này phải khớp nhau tuyệt đối. Lệch họ tên do viết tắt, do giấy khai sinh ghi khác CCCD là nguyên nhân phổ biến khiến hồ sơ bị trả lại, chậm nhận tiền.
7. Việc cần làm ngay trong tuần này
- Kiểm tra lại mức lương đang đóng bảo hiểm xã hội của mình, vì đây là số dùng để tính 75%.
- Xin đúng mẫu giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội (theo Thông tư 25/2025/TT-BYT) ngay khi đưa con đi khám, đừng đợi xuất viện mới xin.
- Đối chiếu tên trên giấy khai sinh của con với CCCD của cha/mẹ, sửa ngay nếu lệch.
- Hỏi bộ phận nhân sự công ty về thời hạn nộp hồ sơ hưởng chế độ, tránh để quá hạn.
Đọc tiếp: Sếp có thể xem thêm các bài về chế độ thai sản, cách tính lương đóng bảo hiểm xã hội trên taichinhkhoinghiep.vn.
Hồ sơ của Sếp còn thiếu giấy nào trong mục 5, cứ chụp gửi qua hotro.tckn.vn — tụi mình xem giúp trước khi nộp cho cơ quan bảo hiểm xã hội, đỡ mất công nộp lại lần hai.
Trường hợp phức tạp hơn — nhiều con cùng ốm, công ty tính thiếu ngày, hoặc đang vướng cả chế độ thai sản — Sếp đặt lịch gặp tư vấn, tụi mình rà lại toàn bộ hồ sơ cùng Sếp.
Miễn trừ trách nhiệm
Bài viết chỉ mang tính chất chia sẻ kinh nghiệm và phổ biến kiến thức. Không thay thế cho tư vấn pháp lý chính thức. Người đọc nên tự tìm hiểu văn bản pháp luật hiện hành hoặc liên hệ cơ quan chức năng, luật sư hoặc chuyên gia để được tư vấn cụ thể. Việc áp dụng thông tin trong bài viết là tự nguyện và người áp dụng tự chịu trách nhiệm.
#tuanthuthue
#hoachdinhthue
#taichinhkhoinghiep
#baohiemxahoi
#chedodomdau