Hoá đơn điều chỉnh hoa hồng đại lý — lập thế nào khi số tiền tăng thêm

Tình huống điển hình: cuối quý, công ty tính lại hoa hồng cho một đại lý — số tiền trên hoá đơn đã xuất hồi đầu quý thấp hơn số thực trả do phát sinh thêm đơn hàng. Kế toán phân vân: lập hoá đơn điều chỉnh tăng, hay xuất hoá đơn mới, hay gộp vào hoá đơn tháng sau cho gọn.

1. Căn cứ pháp lý đang áp dụng

1.1. Nghị định 254/2026/NĐ-CP — Chính phủ ban hành 30/06/2026, hiệu lực từ 01/07/2026, quy định chi tiết Luật Quản lý thuế 2025 về hoá đơn, chứng từ điện tử. Thay thế toàn bộ Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Nghị định 70/2025/NĐ-CP — hai văn bản này đã HẾT HIỆU LỰC từ 01/07/2026.

Trạng thái hiệu lực tra ngày 30/09/2026. Sếp tự kiểm lại tại vbpl.vn khi dùng ở thời điểm khác.

⛔ Còn thiếu: số điều cụ thể trong Nghị định 254/2026/NĐ-CP nói về hoá đơn điều chỉnh (45 điều, 5 chương) — cần vai 29 đọc toàn văn trước khi đăng để trích đúng điều khoản, tránh chỉ nói chung chung “Nghị định 254”.

2. Khi nào dùng hoá đơn điều chỉnh, khi nào dùng hoá đơn thay thế

Trường hợp	Cách xử lý
2.1. Hoá đơn đã lập sai về SỐ LƯỢNG, ĐƠN GIÁ, THÀNH TIỀN (kể cả tăng thêm hoa hồng phát sinh)	Lập hoá đơn điều chỉnh — ghi rõ điều chỉnh tăng/giảm cho hoá đơn số, ký hiệu, ngày nào
2.2. Hoá đơn đã lập sai thông tin người mua, mã số thuế, mà hai bên CHƯA kê khai thuế	Lập hoá đơn thay thế (huỷ hoá đơn cũ, ghi rõ thay thế cho hoá đơn nào)

Trường hợp hoa hồng tính lại do phát sinh thêm doanh số là điều chỉnh SỐ TIỀN — dùng hoá đơn điều chỉnh, không dùng hoá đơn thay thế.

3. Cách lập hoá đơn điều chỉnh tăng hoa hồng

3.1. Ghi rõ: “Điều chỉnh tăng doanh thu hoa hồng cho hoá đơn số … ký hiệu … ngày …”.

3.2. Số tiền ghi trên hoá đơn điều chỉnh là phần chênh lệch tăng thêm, không ghi lại toàn bộ số tiền hoa hồng.

3.3. Cả hai bên (công ty và đại lý) đều phải căn cứ hoá đơn điều chỉnh để kê khai điều chỉnh doanh thu, thuế GTGT tương ứng.

4. Ba lỗi hay gặp

Lập hoá đơn mới ghi toàn bộ số tiền hoa hồng thay vì chỉ phần chênh lệch — làm trùng doanh thu đã kê khai.
Không ghi rõ hoá đơn điều chỉnh này liên quan tới hoá đơn gốc số nào, ngày nào — gây khó đối chiếu khi thanh tra.
Đại lý không kê khai điều chỉnh tương ứng phía bên nhận — lệch dữ liệu hai bên.

5. Việc cần làm ngay trong tuần này

Rà lại danh sách hợp đồng đại lý có điều khoản tính hoa hồng theo doanh số luỹ kế — đây là nhóm dễ phát sinh điều chỉnh.
Với hoá đơn hoa hồng sắp điều chỉnh, ghi rõ số hoá đơn gốc trước khi lập điều chỉnh.
Gửi thông báo cho đại lý biết đã có hoá đơn điều chỉnh để họ kê khai đúng kỳ.

Bước tiếp — nhắn tụi mình. Sếp có hợp đồng đại lý tính hoa hồng phức tạp, gửi tụi mình coi cùng trước khi lập hoá đơn điều chỉnh, hoặc hẹn một buổi tại tckn.vn/hen-gap-tu-van.

Miễn trừ trách nhiệm

Bài viết chỉ mang tính chất chia sẻ kinh nghiệm, CHƯA kiểm chứng đầy đủ căn cứ pháp lý bản mới nhất. Không thay thế tư vấn pháp lý chính thức.

#tuanthuthue
#hoachdinhthue
#taichinhkhoinghiep
#hoadondientu
#daily