Giao dịch liên kết 2026: cá nhân góp vốn cho công ty thuê xe, kê khai Phụ lục I thế nào

Công ty nhỏ, hai thành viên góp vốn, mỗi người một nửa. Một thành viên mua chiếc xe điện năm chỗ, đứng tên mình, rồi cho chính công ty thuê lại: 22 triệu đồng mỗi tháng.

Hợp đồng đủ. Chuyển khoản đủ. Công ty ghi chi phí thuê xe đúng sổ. Không ai nghĩ đây là chuyện của cơ quan thuế.

Tụi mình tra giá thuê xe VinFast VF7 tự lái theo tháng ở hai đơn vị cho thuê công khai: khoảng 20,4 triệu đồng mỗi tháng. Công ty trả cao hơn 1,6 triệu mỗi tháng, tức 19,2 triệu mỗi năm.

Số không lớn. Nhưng người chủ xe là thành viên góp vốn, và Luật Quản lý thuế coi người góp vốn là bên liên kết của công ty. Giá thuê vì vậy phải bằng giá của người lạ.

Công ty không mất tiền vì trả giá thuê cao. Công ty mất tiền vì không có bảng so giá để chứng minh giá đó bình thường.

Tình huống do tụi mình xử lý cho một khách hàng, đã bỏ tên người, tên công ty và mã số thuế, số tiền làm tròn. Giá thuê thị trường tra ngày 06/11/2026.

TÓM TẮT 30 GIÂY

0.1.Từ kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2026 dùng Nghị định 255/2026/NĐ-CP. Nghị định 132/2020 đã hết hiệu lực.
0.2.Cá nhân góp vốn là bên liên kết theo Luật Quản lý thuế. Nghị định chỉ nêu đích danh vay, cho vay, mượn, cho mượn từ 10% vốn. Thuê tài sản có trả tiền chưa được nêu tên: nên xử lý như giao dịch liên kết.
0.3.Miễn lập hồ sơ không phải miễn kê khai. Doanh thu dưới 50 tỷ và giao dịch liên kết dưới 30 tỷ thì miễn hồ sơ, vẫn kê Phụ lục I.
0.4.Giá thuê cao hơn thị trường thì cơ quan thuế ấn định lại theo trung vị và loại phần vượt khỏi chi phí được trừ.
0.5.Có giao dịch liên kết thì toàn bộ lãi vay chỉ được trừ tối đa 30% của (lợi nhuận cộng lãi vay cộng khấu hao).
Hình 1. Giao dịch liên kết trong một trang (kỳ thuế 2026)

1. Căn cứ pháp lý đang áp dụng

Kỳ thuế 2026 dùng Nghị định 255/2026/NĐ-CP. Kỳ 2025 trở về trước vẫn theo Nghị định 132/2020 (sửa bởi Nghị định 20/2025).

Số A. Văn bản B. Điều khoản dùng trong bài C. Ngày ban hành · hiệu lực · trạng thái D. Mức tin cậy
1.1 Nghị định 255/2026/NĐ-CP về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết. Ký 30/06/2026, hiệu lực 01/07/2026, áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026. Còn hiệu lực. A: đã đọc nguyên văn bản ký số
1.2 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15. Điều 4 khoản 17 (định nghĩa bên có quan hệ liên kết, Nghị định 255 dẫn chiếu). Còn hiệu lực. B: trích từ bản đã soát khi lập thư tư vấn, tụi mình chưa mở lại bản gốc ở bài này
1.3 Nghị định 68/2026/NĐ-CP, sửa bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP (Điều 1 khoản 1). Điều 3 khoản 1, Điều 4 khoản 1 (ngưỡng doanh thu năm 1 tỷ đồng của cá nhân cho thuê tài sản). Áp dụng từ 01/01/2026. Còn hiệu lực. B
1.4 Nghị định 132/2020/NĐ-CP và Nghị định 20/2025/NĐ-CP. Toàn văn. Hết hiệu lực từ 01/07/2026 (Điều 23 khoản 2 Nghị định 255). Chỉ còn dùng cho quyết toán năm 2025 trở về trước. A

Ngày tra: 06/11/2026. Bản gốc Nghị định 255 lấy từ vanban.chinhphu.vn. Sếp tự kiểm lại ở vbpl.vn hoặc congbao.chinhphu.vn.

2. Ai là bên liên kết của công ty Sếp

Nghị định 255 liệt kê 12 trường hợp ở Điều 5 khoản 2. Từ điểm a đến điểm k là quan hệ giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp. Cá nhân góp vốn thì tra Luật Quản lý thuế.

Điểm a viết: một doanh nghiệp nắm giữ trực tiếp hoặc gián tiếp ít nhất 25% vốn góp của doanh nghiệp kia. Điểm này không nói về cá nhân.

Với cá nhân, Nghị định dẫn về khoản 17 Điều 4 Luật Quản lý thuế 108/2025: các bên tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào việc điều hành, kiểm soát, góp vốn vào doanh nghiệp. Người góp 50% vốn nằm trong nhóm này. Riêng điểm l nêu đích danh vay, cho vay, mượn, cho mượn từ 10% vốn góp của chủ sở hữu với cá nhân điều hành, kiểm soát.

Hình 2. Tám kiểu quan hệ liên kết: chỉ cần rơi vào một ô là liên kết. Ô số 8 là trường hợp của bài này
Số A. Trường hợp B. Ngưỡng C. Điểm
2.1 Doanh nghiệp này nắm vốn doanh nghiệp kia. Từ 25% vốn góp chủ sở hữu. Điểm a.
2.2 Hai doanh nghiệp cùng do một bên thứ ba nắm. Mỗi doanh nghiệp từ 25%. Điểm b.
2.3 Cổ đông lớn nhất. Đồng thời nắm từ 10% cổ phần. Điểm c.
2.4 Cho vay hoặc bảo lãnh vay. Từ 25% vốn chủ bên vay VÀ trên 50% nợ trung, dài hạn. Ngân hàng độc lập không tính. Điểm d.
2.5 Chỉ định ban lãnh đạo. Trên 50% thành viên, hoặc một người quyết định chính sách tài chính. Điểm đ, e.
2.6 Hai doanh nghiệp do người trong gia đình điều hành. Vợ chồng, cha mẹ, con, anh chị em, dâu, rể, ông bà, cháu, cô dì chú bác. Điểm g.
2.7 Các doanh nghiệp chịu kiểm soát của một cá nhân. Qua vốn góp hoặc trực tiếp điều hành. Điểm i.
2.8 Vay, cho vay, mượn, cho mượn với cá nhân điều hành, kiểm soát doanh nghiệp. Từ 10% vốn góp chủ sở hữu tại thời điểm giao dịch. Điểm l.
2.9 Không có ngưỡng số. Điểm h, k, m.

Giao dịch liên kết gồm cả thuê, cho thuê, mượn, cho mượn tài sản giữa các bên liên kết (Điều 4 khoản 1).

Chỗ chưa có hướng dẫn riêng: với cá nhân góp vốn, Nghị định không nêu đích danh việc thuê tài sản có trả tiền. Tụi mình đề xuất xử lý như giao dịch liên kết, vì làm vậy không mất gì mà tránh được rủi ro bị ấn định giá.

2.10. Giao dịch liên kết là gì: sáu câu hỏi 5W1H áp vào việc thuê xe

Số A. Câu hỏi B. Trả lời C. Căn cứ
2.10.1 Ai là bên liên kết? Người góp vốn, điều hành, kiểm soát doanh nghiệp. Thành viên góp 50% vốn là bên liên kết. 2.10.2 Cái gì là giao dịch liên kết? Giao dịch giữa các bên liên kết: mua bán, vay, thuê, mượn tài sản. Thuê xe có trả tiền với cá nhân chưa được nêu đích danh, nên xử lý như giao dịch liên kết. 2.10.3 Khi nào áp dụng? Từ kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2026. Kỳ 2025 trở về trước theo Nghị định 132/2020. Điều 23 khoản 1, 2.
2.10.4 Ở đâu phải thể hiện? Phụ lục I nộp cùng tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp năm. Báo giá và hợp đồng lưu tại công ty. Điều 18 khoản 2 điểm c.
2.10.5 Vì sao phải quản lý? Người trong nhà có thể đặt giá cao hoặc thấp để chuyển lợi nhuận và giảm thuế. Nên giá phải bằng giá của bên độc lập. 2.10.6 Thế nào là giá đúng? So với giá bên độc lập, ở đây là 3 báo giá thuê xe tương đương. Giá cao hơn thì cơ quan thuế ấn định theo trung vị.
Hình 3. Các bên trong việc thuê xe: ai là bên liên kết. Đọc theo số 1 đến 5

3.1. Giá thuê xe VinFast VF7 tự lái ở thành phố Hồ Chí Minh, tra ngày 06/11/2026

Số A. Nơi cho thuê B. Giá tháng C. Đã gồm
3.1.1 Sigo (sigo.vn) 20,4 triệu (giá ngày 1,2 triệu) Trọn gói giấy tờ, bảo hiểm.
3.1.2 Ô tô Việt Hàn (otoviethan.com.vn) 20,4 triệu Bảo hiểm bắt buộc, sạc miễn phí, bảo dưỡng, cứu hộ. Đặt cọc 2 tháng.

Chú thích: tụi mình chưa mở lại hai trang giá trong ngày viết bài này, số lấy theo lần tra 06/11/2026. Hai đơn vị chỉ là ví dụ, chưa đủ 3 báo giá để làm hồ sơ.

1,6 triệu (7,3%) mỗi tháng, trong khi giá công khai đã gồm bảo hiểm và bảo dưỡng.
3.3.Chênh 19,2 triệu mỗi năm. Nếu bị loại khỏi chi phí được trừ, thuế thu nhập doanh nghiệp tăng khoảng 3,84 triệu (ví dụ thuế suất 20%), chưa kể tiền phạt khai sai.
3.4.Khi ấn định, cơ quan thuế dùng trung vị của khoảng giá bên độc lập (Điều 8 khoản 2 điểm c). Bài tính chi tiết ở mục 5.

4. Khi nào phải kê Phụ lục I, khi nào được miễn

Có bên liên kết và có giao dịch là phải kê Phụ lục I nộp cùng tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp (Điều 18).

Số A. Trường hợp B. Được miễn gì C. Vẫn phải làm gì
4.1 Chỉ giao dịch với bên liên kết nộp thuế ở Việt Nam, cùng thuế suất, không ai hưởng ưu đãi (Điều 20 khoản 1). Miễn kê Mục III, IV và miễn hồ sơ. Kê Mục I, II Phụ lục I để ghi căn cứ miễn.
4.2 dưới 50 tỷ VÀ tổng giao dịch liên kết dưới 30 tỷ (Điều 20 khoản 2 điểm a). Miễn lập hồ sơ xác định giá. Kê đủ Phụ lục I.
4.3 Doanh thu dưới 500 tỷ, không có tài sản vô hình, tỷ suất lợi nhuận đạt 5% phân phối, 10% sản xuất, 15% gia công (điểm c). Miễn lập hồ sơ. Kê Phụ lục I.
4.4 Không thuộc 4.1 đến 4.3. Không miễn. Lập hồ sơ trước khi nộp quyết toán.

Ca thuê xe: người cho thuê là cá nhân, không phải doanh nghiệp nộp thuế thu nhập doanh nghiệp, nên không vào 4.1. Doanh thu công ty dưới 50 tỷ nên vào 4.2: miễn hồ sơ, vẫn kê Phụ lục I.

4.5. Thuế phía người cho thuê xe. Cá nhân cho thuê tài sản có doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống thì không nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân (Nghị định 68/2026 Điều 3 khoản 1, Điều 4 khoản 1, sửa bởi Nghị định 141/2026 Điều 1 khoản 1). Ca này 264 triệu mỗi năm, thấp hơn ngưỡng, nếu cộng các hoạt động kinh doanh khác của người đó vẫn không quá 1 tỷ. Không nộp thuế không có nghĩa là không phải báo: vẫn báo doanh thu trước 31/01 năm sau. Ngưỡng 1 tỷ chỉ giải thích thuế của người cho thuê. Phía công ty vẫn phải giữ giá thuê theo thị trường.

5. Trần lãi vay 30% và cách cơ quan thuế chỉnh giá

Có giao dịch liên kết thì tổng lãi vay được trừ không quá 30% của (lợi nhuận thuần cộng lãi vay cộng khấu hao). Trần áp cho toàn bộ lãi vay, kể cả lãi trả ngân hàng độc lập (Điều 16 khoản 3).

5.1.Tính trên tổng lãi vay sau khi trừ lãi tiền gửi và lãi cho vay.
5.2.Được miễn hồ sơ vẫn phải tính trần này (Điều 20 khoản 3).
5.3.Phần vượt được chuyển sang kỳ sau, liên tục không quá 5 năm (Điều 16 khoản 3 điểm b).

Ví dụ: lợi nhuận thuần 300 triệu, lãi vay 400 triệu, khấu hao 100 triệu. Trần = 30% × 800 = 240 triệu. Phần 160 triệu chưa được trừ năm nay.

5.4. Khoảng giá độc lập chuẩn đi từ bách phân vị thứ 35 đến thứ 75. Cơ quan thuế ấn định thì dùng trung vị, tức bách phân vị thứ 50 (Điều 4 khoản 9; Điều 8 khoản 2 điểm c).

6. Bộ hồ sơ khi người góp vốn cho công ty thuê xe

Hồ sơ giá là thứ cứu công ty. Ba báo giá trong hồ sơ nặng hơn mọi lời giải thích lúc cơ quan thuế hỏi.

6.1. Bảng A. Khi người góp vốn mua xe (đứng tên cá nhân)

Số A. Chứng từ B. Để làm gì, ai giữ
6.1.1 Hợp đồng mua bán xe với đại lý. Chứng minh giá mua, ngày mua. Chủ xe giữ bản gốc, gửi công ty bản sao.
6.1.2 Hoá đơn điện tử ghi tên và mã số thuế cá nhân của chủ xe. Chứng minh xe là tài sản của chủ xe, làm căn cứ giá trị khi so giá thuê.
6.1.3 Chứng từ chuyển khoản trả tiền xe từ tài khoản chủ xe. Chứng minh tiền mua xe không phải tiền công ty. Công ty trả thay thì thành khoản cho vay, thêm một giao dịch liên kết.
6.1.4 Biên lai lệ phí trước bạ, giấy đăng ký xe, đăng kiểm, bảo hiểm bắt buộc. Xe đủ điều kiện lưu hành. Bản sao kèm hợp đồng thuê.

6.2. Bảng B. Khi ký thuê và mỗi tháng

Số A. Chứng từ B. Để làm gì, ai giữ
6.2.1 3 báo giá thuê xe tương đương của hãng cho thuê độc lập, cùng loại, cùng đời, cùng điều kiện xăng, bảo dưỡng, bảo hiểm. Bằng chứng giá thị trường tại ngày ký. Lưu cùng hợp đồng.
6.2.2 Hợp đồng thuê xe giữa chủ xe và công ty. 6.2.3 Biên bản giao nhận xe, quy chế sử dụng xe. Ngày công ty bắt đầu dùng xe. Xe chỉ dùng việc công ty.
6.2.4 Uỷ nhiệm chi chuyển khoản từ công ty sang chủ xe, nội dung ghi tiền thuê xe tháng nào, theo hợp đồng số mấy. Bắt buộc chuyển khoản, không trả tiền mặt.
6.2.5 Nhật ký đi xe: ngày, đi đâu, việc gì, số km. Chứng minh xe dùng cho kinh doanh. Thiếu nhật ký là chỗ hay bị loại chi phí nhất.
6.2.6 Phụ lục I kèm tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp. Kê giao dịch thuê với bên liên kết, kể cả khi được miễn hồ sơ.

Ký nhận thực tế: người ký giao nhận xe là hai bên thật (chủ xe và người đại diện công ty). Mọi biên bản ghi ngày lập thật, việc đã xảy ra trước đó ghi bằng chữ trong nội dung, không ký lùi ngày.

7. Năm lỗi hay gặp ở công ty nhỏ

7.2.Bỏ sót khoản thành viên góp vốn cho công ty mượn xe, mượn nhà không lấy tiền.
7.3.Chỉ đếm vốn góp trực tiếp, quên vốn gián tiếp qua công ty khác.
7.4.Tưởng chỉ lãi vay của chủ mới bị trần 30%. Trần áp cho mọi khoản lãi.
7.5.Trích Nghị định 132/2020 cho kỳ 2026. Văn bản này đã hết hiệu lực.

8. Việc cần làm ngay trong tuần này

8.1.Vẽ sơ đồ: ai góp bao nhiêu phần trăm, ai điều hành, người thân có công ty khác không.
8.2.Lọc sổ: chủ, giám đốc, người thân có cho công ty vay, mượn, thuê tài sản gì.
8.3.Mỗi khoản thuê từ người nhà: lưu 3 báo giá thị trường cùng ngày ký hợp đồng.
8.4.Tính thử trần lãi vay 30% bằng số tạm tính năm 2026.

Coi giá trước khi ký thì sửa được. Coi giá lúc quyết toán thì chỉ còn biết tiếc.

Tài Chính Khởi Nghiệp có dịch vụ lập tờ khai quan hệ liên kết (Phụ lục I) kèm bảng so giá thị trường và bảng tính trần lãi vay. Sếp gửi tụi mình sơ đồ góp vốn và danh sách giao dịch với người nhà, tụi mình báo phí.

9. Nguồn và văn bản đã dùng

9.1.Nghị định 255/2026/NĐ-CP, bản ký số của Văn phòng Chính phủ trên vanban.chinhphu.vn. Nguồn chính thống, tra 06/11/2026.
9.2.Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 và Nghị định 68/2026/NĐ-CP, Nghị định 141/2026/NĐ-CP. Sếp tự kiểm ở vbpl.vn hoặc congbao.chinhphu.vn.
9.3.Giá thuê xe: trang giá của Sigo và Ô tô Việt Hàn, tra 06/11/2026. Giá thay đổi theo ngày, báo giá chính thức xin bằng văn bản.

Miễn trừ trách nhiệm: Bài viết chỉ mang tính tham khảo, không phải tư vấn thuế cho trường hợp cụ thể của bạn. Mức thuế, cách kê khai và hạn nộp có thể thay đổi theo hướng dẫn mới của cơ quan thuế. Cần khai cho hồ sơ thật, hãy gửi tụi mình xem trước.

#tuanthuthue #hoachdinhthue #taichinhkhoinghiep #giaodichlienket #nghidinh255